Nông nghiệp công nghệ cao là gì?

 

Nông nghiệp công nghệ cao là gì?

 

Nhờ
mạnh dạn ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp mà nhiều mô hình kinh
tế hiện nay đã mang lại thu nhập cao, góp phần phát triển nông thôn mới. Vậy nông nghiệp công nghệ cao là gì?

 

1.
Nông
nghiệp công nghệ cao là gì?

 

Nông nghiệp công nghệ cao
là một nền nông nghiệp được ứng dụng kết hợp những công
nghệ mới, tiên tiến để sản xuất, còn gọi là công nghệ cao nhằm nâng cao hiệu quả,
tạo bước đột phá về năng suất, chất lượng nông sản, thỏa mãn nhu cầu ngày càng
cao của xã hội và đảm bảo sự phát triển nông nghiệp bền vững

 

Nông
nghiệp công nghệ cao là nền
nông nghiệp được tích hợp các công nghệ mới vào hoạt động sản xuất bao gồm:
công nghiệp hóa nông nghiệp (cơ giới hóa các khâu của
quá trình sản xuất, thu hoạch, sơ chế, chế biến…), tự
động hóa, công nghệ thông tin,
công nghệ vật liệu mới, công nghệ sinh học; các giống cây trồng, vật nuôi năng suất, chất lượng cao…; các quy trình canh
tác tiên tiến, canh tác hữu cơ… cho hiệu quả kinh tế cao trên một đơn vị sản xuất.

 

Công
nghiệp hóa nông nghiệp

 

Đây là một hoạt động nằm trong nông nghiệp công nghệ cao, là quá trình
chuyển đổi sản xuất nông nghiệp một cách toàn diện như: chăn nuôi công nghiệp,
hiện đại hóa quá trình canh tác, cơ giới hóa nông nghiệp, canh tác hiện đại,….
Quá trình này thường ứng dụng khoa học công nghệ, khoa học kỹ thuật vào vào sản
xuất để nâng cao năng suất. Thực tế, đa số các thực phẩm: trứng, sữa, thịt, rau
quả,.. có sẵn trong các siêu thị đều được làm ra từ công nghiệp hóa nông nghiệp.

 

Tự động
hóa, công nghệ thông tin, công nghệ vật liệu mới, công nghệ sinh học

 

–
Khái
niệm tự động hóa là việc sử dụng nhiều hệ thống điều khiển cho các thiết bị
hoạt động một cách tự động trong khi công nghệ thông tin trong nông nghiệp công nghệ cao chính là điều
kiện tiên quyết để nắm bắt tình hình, quản lý các quy trình và hệ thống điều
khiển đó.

 

–
Công nghệ vật liệu mới
trong nông nghiệp công nghệ cao có
thể được hiểu là một trong những phương pháp để tìm ra giống/AND mới, phục vụ
cho sản xuất.

 

–
Công nghệ sinh học được
xây dựng dựa trên hệ thống các sinh vật sống hoặc các tổ chức sống nhằm sản xuất
và tạo ra các sản phẩm công nghệ dựa
trên ngành sinh học và thường
đưuọc ứng dụng rộng rãi trong nông nghiệp.

 

2.
Đặc trưng của nền nông nghiệp công nghệ cao

 

–
Yêu cầu vốn
đầu tư lớn

 

–
Mang lại
nguồn lợi lớn

 

–
Xây dựng
các xí nghiệp nông nghiệp kiểu mới

 

–
Ứng dụng
nhiều kiến thức ở các lĩnh vực khác nhau. Tuy nói đều là nông nghiệp nhưng nông
nghiệp công nghệ cao được xem là một bước tiến mở rộng hơn. Nó không chỉ áp dụng
các tri thức liên quan đến ứng dụng công nghệ sinh học mà  còn được kết hợp với các kiến thức về toán học,
nông học, tin học, vi sinh học, di truyền, sinh học phân tử,…

 

–
Thị trường
thường tập trung vào một số ít công ty lớn do yêu cầu về nguồn vốn và công nghệ
cao.

 

–
Thường tập
trung vào các lĩnh vực tạo giống mới qua kỹ thuật di truyền, công nghệ Gen, sử
dụng kỹ thuật mới trong công nghệ nhân giống.

 

3.
Lợi ích khi làm nông nghiệp công nghệ cao

 

Nông nghiệp công nghệ
cao
được xem là hướng đi đột phá của ngành nông nghiệp trong thời đại mới. Nó không
chỉ giải quyết những khó khăn còn tồn đọng của nên nông nghiệp truyền thống mà
còn mang lại nhiều lợi ích đáng kinh ngạc mà trước nay ít người ngờ tới.

 

·
Nông nghiệp công nghệ cao tạo ra một lượng sản phẩm lớn,
năng suất cao, chất lượng tốt và đặc biệt là thân thiện với môi trường.

 

Áp dụng nông nghiệp công nghệ cao không chỉ giúp tăng năng xuất, sản lượng
và lợi nhuận mang về lên khoảng 10 lần so với phương pháp truyền thống mà còn giúp nhà sản xuất
tiết kiệm các chi phí như nước, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và do đó góp
phần bảo vệ môi trường. Chính những lợi ích như vậy mà sản xuất nông nghiệp
công nghệ cao đã và đang trở thành mẫu hình cho nền nông nghiệp thế kỷ XXI.

 

·
Nông dân chủ động trong sản xuất, giảm  sự lệ thuộc vào khí
hậu và thời tiết, quy mô sản xuất được mở rộng nhờ nông nghiệp công nghệ cao

 

Việc ứng dụng mô hình nông nghiệp công nghệ cao đã tạo ra các cơ sở trồng trọt chăn nuôi
hiện đại, không phụ thuộc vào thời tiết, khí hậu đã khiến nông dân chủ động
được kế hoạch sản xuất cũng như khắc phục được tính mùa vụ nghiệt ngã trong sản
xuất nông nghiệp. Cũng nhờ vậy mà ra đời các sản phẩm nông nghiệp trái vụ có
giá bán cao hơn so với chính vụ.

 

Không những vậy, việc nuôi trồng trong nhà kính
và các môi trường nhân tạo còn làm giảm thiểu các nguy cơ về sâu bệnh. Mặt
khác, nó giúp nâng cao sức chịu đựng của cây trồng. Điều này thích hợp với các
vùng đất khô cằn không thuận lợi với sản xuất nông nghiệp như vùng trung du,
miền núi, vùng bị sa mạc hóa,…

 

·
Sản xuất nông nghiệp công nghệ cao
giúp giảm giá thành sản phẩm, đa dạng hóa thương hiệu và cạnh tranh tốt hơn
trên thị trường.

 

Hạn chế được sự lãng phí về tài nguyên đất, nước là một ưu điểm
khác của nông nghiệp công nghệ cao. Cũng
nhờ vậy mà người nông dân tiết kiệm chi phí và tăng năng xuất cây trồng vật
nuôi, từ đó tạo ra nền sản xuất lớn với lượng sản phẩm đủ để cung cấp cho quá
trình chế biến công nghiệp.

 

Nhờ thương mại hóa được
sản phẩm mà các thương hiệu sản phẩm được tạo ra và cạnh tranh trên thị trường.
Lợi thế về quy mô và chi phí thấp là các yếu tố đảm bảo các sản phẩm nội địa
cạnh tranh được với hàng ngoại nhập ít nhất ở chi phí vận chuyển và maketing.
Những ví dụ về trồng rau công nghệ cao trong nhà lưới ở TP. HCM đã cho thấy
doanh thu đạt 120 – 150 triệu đồng/ha, gấp 2 – 3 lần canh tác theo lối truyền
thống. Các mô hình trồng hoa – cây cảnh ở Đà Lạt và chè ô long ở Lâm Đồng cũng
cho thấy dây truyền sản xuất khép kín cây giống, ươm, chăm sóc, thu hoạch trong
nhà lưới với hệ thống tưới phun sương, tưới nhỏ giọt theo tiêu chuẩn Israel đã
cho năng xuất và chất lượng sản phẩm hơn hẳn cách sản xuất truyền thống , sử
dụng màng phủ. Tại Bà Rịa – Vũng Tàu, Vĩnh Phúc, Hà Nội… đã xây dựng nhiều mô
hình sản xuất giống cây, chăn nuôi lợn, gà quy mô công nghiệp theo công nghệ
Nhật Bản đã và đang mang lại những hiệu quả to lớn, giúp người sản xuất có thu
nhập gấp 2 thậm chí là gấp nhiều lần so với sản xuất quảng canh hộ gia đình
truyền thống.

 

Cùng với đó là sự tham
gia của các tập đoàn, công ty và các doanh nghiệp lớn đầu tư ngày càng nhiều
vào lĩnh vực này: Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai, Tập đoàn Hòa Phát và mới đây là
tập đoàn Vingroup đầu tư vào hơn 1000ha sản xuất nông nghiệp công nghệ cao tại
Vĩnh Phúc (rau, hoa) đã minh chứng cho sự phát triển đúng đắn của loại hình
nông nghiệp này, và trong tương lai không xa sẽ còn nhiều doanh nghiệp mạnh dạn
đầu tư vào lĩnh vực nhiều tiềm năng này. 

 

 

 

4.
Tiêu
chí xác định nông nghiệp công nghệ cao:

 

Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông
thôn, để được công nhận là dự án nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao cần đáp ứng
được các tiêu chí sau:

 

–
Đã được cấp thẩm quyền quyết định thành
lập khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao

 

–
Đã được UBND tỉnh, thành phố trực thuộc
Trung ương quyết định công nhận Vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao

 

–
Là doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao đã được Bộ nông nghiệp và Phát triển nông
thôn cấp Giấy chứng nhận

 

–
Áp dụng các công nghệ được tích hợp từ
thành tựu khoa học công nghệ hiện đại, tạo ra sản phẩm có chất lượng, tính năng
vượt trội, giá trị tăng cao, thân thiện với môi trường.

 

5.
Các
mô hình sản xuất nông nghiệp công nghệ cao

 

Hiện
nay tại Việt Nam đã có một số doanh nghiệp, khu vực đã ứng dụng mô hình sản xuất nông nghiệp công nghệ cao vào hoạt động sản xuất, thậm chí
chi mạnh tay đến hàng nghìn tỷ đồng để xây dựng chuỗi liên kết hoàn chỉnh. Một
số mô hình nông nghiệp công nghệ cao thành
công hiện nay có thể tham khảo như:

 

–
Mô hình sản xuất nông nghiệp công
nghệ cao
1: Nông trại thông minh

 

Đây
là một mô hình nông nghiệp công nghệ cao hiện đại, các sản phẩm nông nghiệp được
quy hoạch thành từng khu vực chuyên biệt sử dụng các công nghệ canh tác hiện
đại, thông minh như: nhà kính điều khiển khí hậu (Pháp), canh tác nhiều tầng
(Singapore), công nghệ sản xuất nhà màng và tưới thông minh (Israel)… Ngoài ra
có thể nhắc đến mô hình thủy canh giá thể nhiều tầng Sky Green với những tính
năng như tiết kiệm điện, tiết kiệm nước, tiết kiệm diện tích…

 

–
Mô hình sản xuất nông nghiệp công
nghệ cao 2:
Chuỗi cung ứng khép kín

 

Với mô hình này, chúng
ta có thể tích hợp nhiều hình thức từ chăn nuôi đến nuôi trồng, canh tác,…
trong cùng một vùng nông trại để tạo ra một vòng cung ứng khép kín. Với chuỗi
cung ứng khép kín, doanh nghiệp có thể chủ động kiểm soát được chất lượng đầu
vào của thức ăn, con giống, chất lượng sản phẩm khi đưa ra thị trường, xây dựng
thương hiệu.

 

–
Mô hình sản xuất nông nghiệp công
nghệ cao 3:
Nuôi bò theo chất lượng 5 sao

 

Mô
hình nông nghiệp công nghệ cao này yêu cầu một quy trình chăm sóc đàn bò tổng
thể từ khâu chăm sóc cho đến khi ra thành phẩm cuối cùng.  Mỗi chú bò sẽ được đeo một chiếc vòng theo
dõi có mã số riêng để đánh giá tình hình sức khỏe trong 10
ngày.  Tương tự, các chú bê con ngoài sử dụng máy uống sữa tự động, mỗi con
được gắn một chiếc thẻ hoặc vòng cổ có mã ID ghi chép thói quen ăn uống, lưu trữ
dữ liệu và ngay lập tức báo cáo nếu có điều bất thường.

 

Công
việc vắt sữa tại trang trại phải được thực hiện trên hệ thống tự động hoàn toàn
khép kín, đảm bảo được nhiệt độ đúng tiêu chuẩn , tổng thời gian từ khi vắt sữa,
bảo quản về đến nhà máy chế biến sản xuất đều không quá 24h, đảm bảo chất lượng
thơm ngon cho nguồn sữa tươi nguyên liệu, không chất bảo quản. Đổng thời toàn bộ
chất thải được thu gom, xử lý qua nhiều công đoạn, vận chuyển đến các khu vực
an toàn và không ảnh hưởng đến môi trường.

 

Như
vậy, hiểu rõ được bản chất nông nghiệp
công nghệ cao là gì và biết cách ứng dụng nó một cách hiệu quả không chỉ
giúp mang về nguồn lợi khổng lồ, nâng cao được hiệu quả sản xuất và chất lượng
đầu ra mà còn góp phần lớn vào phong trào thay đổi nông thôn mới đang được quan
tâm ngày nay.